Temel · 9 dk okuma

MAC Adresi ile IP Adresi Farkı: Yerel Ağda Kalan Kimlik

19 Kasım 2026

MAC Adresi ile IP Adresi Farkı: Yerel Ağda Kalan Kimlik

MAC adresi ile IP adresi farkı tek cümleyle şudur: MAC adresi ağ kartının yerel ağ parçasındaki kimliğidir ve ilk yönlendiriciyi geçmez; IP adresi ise paketin ağdan ağa taşınmasını sağlayan, yolun sonuna kadar giden adrestir. Ev modeminizden çıkan hiçbir pakette bilgisayarınızın MAC adresi yoktur; web sitesi, proxy sağlayıcısı ve internet operatörü yalnız IP adresini görür. Bu yüzden MAC adresini değiştirmek IP adresinizi değiştirmez, proxy almak da MAC adresinizi gizlemez; ikisi ayrı katmanlarda çalışır. Adres yapısı RFC 7042’den, adres eşleme RFC 826’dan, rastgele MAC davranışı Microsoft, Apple ve Android belgelerinden alındı.

İki adres, iki katman

MAC adresi 48 bittir ve çoğunlukla 00:11:22:AA:BB:CC gibi on iki onaltılık basamakla yazılır. RFC 7042’ye göre küresel olarak benzersiz bir MAC adresi iki parçadan oluşur: ilk üç sekizli IEEE’nin üreticiye verdiği OUI (Organizationally Unique Identifier), kalan üç sekizli üreticinin kendi dağıttığı numara. Yani adresin ilk yarısı kartı kimin ürettiğini, ikinci yarısı hangi kart olduğunu söyler. İlk sekizlideki iki bitin ayrı anlamı vardır: Group biti 1 ise adres bir gruba (multicast) aittir, Local biti 1 ise adres yerel yönetimden gelmiştir; rastgele MAC özelliği bu ikinci bite dayanır, aşağıda var.

IP adresi ise 32 bittir, 192.0.2.10 gibi dört sayıyla yazılır ve kartla değil ağla ilgilidir. Adresi size ağ verir: evde modemin DHCP sunucusu yerel adresi, operatör modeme genel adresi, sağlayıcı proxy sunucusuna kendi adresini. Aynı dizüstü bilgisayar evde başka, kafede başka, iş yerinde başka IP alır; MAC adresi üçünde de aynıdır, rastgele MAC açık değilse. Yerel adresle genel adresin ayrımı sitedeki özel IP ve genel IP farkı rehberinde; burada önemli olan, IP’nin ağa, MAC’in cihaza ait olmasıdır.

İki adresin katmanı da farklıdır. MAC adresi çerçevenin, yani kablo ya da kablosuz ortamda giden en dış zarfın üzerindedir; IP adresi o zarfın içindeki paketin üzerindedir. Zarf her ağ parçasında yenilenir, içindeki paket yolun sonuna kadar aynı kalır. Aşağıdaki yolculuk bu farkı adım adım gösterir.

Bir paketin yolculuğu: MAC her atlamada değişir

Bilgisayarınız bir web sitesine paket gönderirken önce hedef IP adresinin kendi yerel ağında olup olmadığına bakar; alt ağ maskesi bunu söyler. Hedef dışarıdaysa paketi varsayılan ağ geçidine, yani modeme verir. Bunun için modemin MAC adresini bilmesi gerekir ve bu işi ARP yapar. RFC 826 (1982) protokolü tek cümleyle tanımlar: bir IP adresine karşılık gelen donanım adresini öğrenmek için ağa yayın yapılır, adresin sahibi doğrudan cevap verir, cevap bir tabloya yazılır ve sonraki paketlerde tablo kullanılır. Bu tablo bilgisayarınızda arp -a komutuyla görünür.

Paket modeme ulaştığında zarf değişir. Modem gelen çerçeveyi açar, içindeki IP paketini alır ve operatöre giden hatta yeni bir çerçeveyle gönderir; yeni çerçevenin kaynak MAC adresi modemin WAN tarafındaki kartına, hedef MAC adresi operatörün bir sonraki cihazına aittir. Bilgisayarınızın MAC adresi bu noktada yolculuktan çıkar. Operatörün ağında, omurgada ve sitenin veri merkezinde her atlamada aynı şey olur: zarf yenilenir, paket taşınır. Yolun sonundaki sunucu paketi açtığında kaynak alanında yalnız bir IP adresi görür.

IP adresi ise yol boyunca bir kez değişir, o da modemde: ev ağında paketin kaynak adresi 192.168.x.x gibi yerel bir adrestir, modem bunu NAT ile operatörün verdiği genel adrese çevirir. Operatör de kendi tarafında bir kez daha çeviriyorsa (CGNAT), site paylaşılan bir genel adres görür; bu düzenin ayrıntısı sitedeki CGNAT nedir ve NAT türü nedir rehberlerinde. Bu çevirilerin hiçbiri MAC adresine bakmaz; NAT tablosu IP ve port ikilileriyle çalışır.

Kim hangi adresi görür?

Yolculuğun her durağı farklı bir şey görür; aşağıdaki liste MAC ile IP’nin nerede ayrıldığını tek bakışta gösterir.

  • Aynı Wi-Fi ağındaki cihazlar ve modem: bilgisayarınızın MAC adresini ve yerel IP adresini görür. Modemin bağlı cihazlar listesi tam olarak bu ikisini yan yana yazar.
  • İnternet operatörü: modeminizin WAN tarafındaki MAC adresini ve size verdiği genel IP adresini görür; evdeki bilgisayarların MAC adreslerini görmez.
  • Ziyaret ettiğiniz web sitesi: yalnız genel IP adresinizi görür. MAC adresi paketle birlikte gelmez; site bunu ne HTTP başlığından ne de bağlantıdan okuyabilir.
  • Proxy sağlayıcısı: proxy sunucusuna bağlanan genel IP adresinizi görür, MAC adresinizi görmez. Kimlik doğrulama kullanıcı adı ve şifreyle ya da sitedeki IP whitelist rehberinde anlatılan adres izniyle yapılır; MAC izni diye bir yöntem proxy dünyasında yoktur.
  • Proxy’nin arkasındaki hedef site: proxy sunucusunun IP adresini görür; sizin genel adresinizi de, MAC adresinizi de görmez.

Proxy’nin MAC adresiyle ilgisi yoktur

Proxy, TCP bağlantısının üzerinde çalışır: istemci proxy sunucusuna bağlanır, proxy hedefe sizin yerinize bağlanır ve hedef proxy’nin adresini görür. Bu zincirin her halkası IP ve port ile kurulur; çerçeve katmanı, dolayısıyla MAC adresi, zincirin hiçbir yerinde yoktur. Sabit bir IPv4 proxy aldığınızda değişen şey hedefin gördüğü kaynak IP adresidir; bilgisayarınızın MAC adresi evdeki Wi-Fi ağında neyse yine odur ve yine yalnız o ağda görünür. Sabit adresin ne verdiği sitedeki sabit çıkış IP adresi rehberinde.

Tersi de doğrudur: MAC adresini değiştirmek IP adresinizi değiştirmez. Bilgisayarın MAC adresi değişince modem onu yeni bir cihaz sanır ve DHCP ile yeni bir yerel adres verebilir, ama modemin operatörden aldığı genel adres aynı kalır; site hâlâ aynı adresi görür. Genel adresi değiştiren tek MAC, modemin WAN tarafındaki MAC adresidir ve o da ancak operatör DHCP kirasını bu adrese göre tutuyorsa fark eder; bu operatörün düzenine bağlıdır, bir kural değildir ve çoğu ev bağlantısında modemi yeniden başlatmak aynı etkiyi zaten yapar. Genel adresin ne zaman değiştiği ve sabit kalmasının nasıl sağlandığı sitedeki sabit IP nedir rehberinde.

Bu ayrım alışveriş kararı için de önemlidir: hedef site sizi IP adresinden tanıyorsa çözüm IP tarafındadır, yani farklı bir çıkış adresi; MAC değiştiren araçlar o siteye hiçbir şey göstermez. Hedef site sizi tarayıcı parmak izinden ya da hesaptan tanıyorsa adres değiştirmek de yetmez; IP değişince neyin değişip neyin değişmediği sitedeki IP değişince oturum kapanıyor rehberinde anlatılıyor.

Rastgele MAC: cihazlar zaten değiştiriyor

Telefonlar ve dizüstü bilgisayarlar yıllardır her Wi-Fi ağında farklı bir MAC adresi kullanıyor; sebep gizlilik. Microsoft’un belgesine göre cihaz Wi-Fi’ye bağlı değilken çevredeki ağları bulmak için sinyal gönderir, bu sinyal cihazın benzersiz MAC adresini taşır ve alışveriş merkezi gibi yerlerde bu adres hareketinizi izlemek için kullanılabilir. Windows’ta iki ayar vardır: Ayarlar › Ağ ve İnternet › Wi-Fi altında bütün ağlar için Rastgele donanım adresleri kullan anahtarı, Bilinen ağları yönet altında ise ağ başına aynı seçenek.

Apple’ın belgesine göre iPhone, iPad ve Mac her Wi-Fi ağı için farklı bir özel Wi-Fi adresi kullanır; iOS 18 ve macOS Sequoia 15 ile ayar üç seçeneklidir: Kapalı donanım MAC adresini kullanır, Sabit ağ başına değişmeyen bir özel adres kullanır, Dönüşümlü Kullanılan ise adresi her iki haftada bir yeniler. Belge, WPA2 ve daha güçlü güvenlikli yeni ağlarda varsayılanın Sabit, zayıf ya da güvenliksiz ağlarda Dönüşümlü olduğunu yazar. Android belgesine göre Android 10 ve sonrası varsayılan olarak rastgele MAC kullanır; adres ağ profilinin parametrelerinden (ağ adı, güvenlik türü) türetilir, ağı unutup yeniden eklemek adresi değiştirmez, fabrika ayarlarına dönüş değiştirir.

Rastgele adresin yapısı RFC 7042’deki Local bitine dayanır: Android belgesi adresin Local bitini 1, Group bitini 0 yaparak kalan 46 biti rastgele seçtiğini yazar. Yani rastgele bir MAC adresi ilk sekizlisinden tanınır ve hiçbir üreticinin OUI’sine ait görünmez. Bu özelliğin etkisi tamamen yerel ağdadır: modemin bağlı cihazlar listesinde her ağda farklı bir cihaz görünür, Apple’ın belgesine göre yeni cihaz bildirimi veren yönlendiriciler ilk katılımda bildirim gönderir, MAC adresine göre ayrılmış sabit yerel IP rezervasyonları ve MAC filtreleri tutmaz. Genel IP adresinize, dolayısıyla sitelerin ve proxy sağlayıcısının gördüğü adrese etkisi sıfırdır.

MAC adresinin gerçekten gerektiği yerler

MAC adresi yalnız yerel ağda görüldüğü için işleri de yerel ağdadır. Aşağıdaki durumlarda adresi bilmeniz gerekir; hiçbiri internete ya da proxy’ye uzanmaz.

  • DHCP rezervasyonu: modemde bir cihaza her zaman aynı yerel adresi vermek için cihazın MAC adresi kullanılır. Rastgele MAC açıksa rezervasyon o ağdaki rastgele adrese yapılmalıdır, fabrika adresine değil.
  • MAC filtresi: bazı modemler yalnız listedeki adreslerin bağlanmasına izin verir. Rastgele MAC kullanan telefon listeye girmez; Apple ve Android belgeleri bu tür ağlar için özelliğin ağ başına kapatılabildiğini yazar.
  • Kurum ve yurt ağlarına cihaz kaydı: ağ yönetimi cihazı MAC adresiyle kaydeder; ağa her girişte adres değişirse kayıt tutmaz.
  • Modemin bağlı cihazlar listesinde cihaz tanıma: hangi satırın hangi cihaz olduğu MAC adresinin ilk yarısından (üretici) çıkarılabilir; rastgele adreslerde bu ipucu yoktur.
  • Operatör tarafında modem kaydı: bazı operatörler hizmeti modemin WAN MAC adresine bağlar; modem değişince operatöre yeni adresi bildirmek gerekebilir. Bu kayıt modemin kendisiyle ilgilidir, evdeki cihazlarla değil.

Kendi adreslerinizi görmek

Windows’ta Komut İstemi’nde ipconfig /all komutu her ağ bağdaştırıcısı için fiziksel adresi (MAC) ve IPv4 adresini alt alta yazar; Wi-Fi ve Ethernet ayrı bölümlerdir, rastgele MAC açıksa Wi-Fi bölümündeki adres fabrika adresinden farklıdır. arp -a komutu bilgisayarın ARP tablosunu, yani son konuştuğu yerel cihazların IP ve MAC eşlemesini gösterir; modemin satırı burada görünür. Bu makinede çalıştırıldığında tabloda 01-00-5e ile başlayan satırlar da çıktı; bunlar RFC 7042’de IANA’ya ayrılan OUI altındaki multicast adresleridir, Group biti 1 olduğu için 01 ile başlar ve bir cihaza değil bir gruba aittir.

macOS ve Linux’ta ifconfig ya da ip link komutu kartın MAC adresini, ip addr IP adresini, arp -a ya da ip neigh ARP tablosunu gösterir. Telefonlarda Wi-Fi ayarlarının ağ ayrıntıları ekranı hem o ağda kullanılan adresi hem de rastgele MAC seçeneğini aynı yerde gösterir. Genel IP adresinizi ise bu komutların hiçbiri söylemez, çünkü o adres bilgisayarın değil modemin üzerindedir; genel adresi görmenin yolu sitedeki IP adresi kime ait rehberinde anlatılıyor.

Bu komutlardan çıkan MAC adresini bir web sitesi ya da sağlayıcıya göndermeniz gerekmez. Bir destek formu ya da satıcı sizden MAC adresi istiyorsa, istenen şey ya modemin WAN adresidir (operatör kaydı) ya da bir yerel ağ işlemidir; proxy teslimatı, IP izni ve kimlik doğrulama için MAC adresi hiçbir yerde kullanılmaz.

Sık sorulan sorular

Web sitesi MAC adresimi görebilir mi? Hayır. MAC adresi ilk yönlendiricide zarfla birlikte atılır; siteye ulaşan pakette yalnız IP adresi vardır. Tarayıcı da MAC adresini sayfaya vermez.

MAC adresimi değiştirirsem IP adresim değişir mi? Yerel adres değişebilir, genel adres değişmez. Site hâlâ modemin genel adresini görür. Genel adresi değiştiren şey operatörün yeni kira vermesi ya da farklı bir çıkış adresi, yani proxy kullanmaktır.

Proxy MAC adresimi gizler mi? Gizleyecek bir şey yoktur; MAC adresiniz proxy’ye de ulaşmaz. Proxy, hedefin gördüğü IP adresini değiştirir.

Rastgele MAC açıkken sabit yerel IP ayarım neden bozuldu? Rezervasyon fabrika adresine yapılmış, cihaz o ağda rastgele adres kullanıyor. Rezervasyonu o ağda görünen adrese yapın ya da o ağ için rastgele MAC’i kapatın.

İki cihazın MAC adresi aynı olabilir mi? Küresel adreslerde OUI ve üretici numarası benzersizdir; rastgele adreslerde çakışma olasılığı vardır ama aynı yerel ağda olmadığı sürece önemi yoktur, çünkü adres o ağın dışında hiç görünmez.

IPv6’da MAC adresi IP’nin içine giriyor muydu? RFC 7042 MAC’ten türetilen değiştirilmiş EUI-64 tanımlayıcıyı anlatır; bugünkü işletim sistemleri bunun yerine gizlilik uzantılarıyla rastgele arayüz kimliği kullanır. Bu site IPv4 üzerine olduğu için ayrıntı burada verilmez.

Sonuç

MAC adresi cihazın yerel ağ parçasındaki kimliğidir: 48 bit, ilk yarısı üretici, ikinci yarısı kart; ARP ile IP’ye eşlenir ve ilk yönlendiricide yolculuktan çıkar. IP adresi ağın verdiği, yolun sonuna kadar giden adrestir ve yalnız NAT noktalarında değişir. Web sitesi, operatör ve proxy sağlayıcısı MAC adresinizi hiç görmez; bu yüzden MAC değiştirmek siteye hiçbir şey değiştirmez, proxy almak da MAC’i gizlemez, sadece hedefin gördüğü IP adresini değiştirir. Telefon ve bilgisayarlar zaten her ağda rastgele MAC kullanır; etkisi modemin cihaz listesi, DHCP rezervasyonu ve MAC filtresiyle sınırlıdır. Hedef sizi adresten tanıyorsa çözüm IP tarafındadır, yani sabit bir çıkış adresi.

İlgili içerikler

İlgili IPv4 ürünler

Başlayın

İhtiyacınıza uygun proxy paketini seçin

Proxy ürünlerini ve paket özelliklerini karşılaştırın. Hangi ürünün uygun olduğundan emin değilseniz ekibimizle iletişime geçin.