Temel · 10 dk okuma

IPv4 Adresi Kaç Bit? Noktalı Ondalık, Tamsayı ve Onaltılık

21 Kasım 2026

IPv4 Adresi Kaç Bit? Noktalı Ondalık, Tamsayı ve Onaltılık

IPv4 adresi 32 bittir. RFC 791 adresleri dört sekizliden oluşan sabit uzunlukta, yani 32 bit olarak tanımlar; 192.168.0.1 gibi alışık olduğunuz yazım, bu 32 bitlik sayının sekizer bitlik dört parçaya bölünüp her parçanın ondalık yazılması ve araya nokta konmasıdır. Aynı sayı tek bir tamsayı (3232235521), onaltılık (0xC0A80001) ya da sekizlik (0300.0250.0.01) olarak da yazılabilir ve işletim sistemlerinin eski adres çevirme işlevleri bunların hepsini kabul eder. Proxy işinde bu ayrıntı iki yerde karşınıza çıkar: panelden kopyaladığınız adresi kendi izin listenize ya da filtrenize yazarken ve bir uygulamanın adres alanına başı sıfırlı bir sayı girdiğinizde. Bu yazıdaki tanımlar RFC 791, RFC 3986 (URI sözdizimi), RFC 6943 (tanımlayıcı karşılaştırma), Linux inet_aton kılavuz sayfası, WHATWG URL standardı ve Python ipaddress belgesinden alındı.

32 bit, dört sekizli: adres aslında tek bir sayıdır

RFC 791’in adresleme bölümü adresi dört sekizli, 32 bit olarak sabitler; paket başlığında kaynak ve hedef adres alanlarının her biri 32 bittir. 32 bitle yazılabilen en küçük sayı 0, en büyüğü 4.294.967.295’tir; IPv4 adres uzayının toplam büyüklüğü bu yüzden yaklaşık 4,3 milyar olarak anılır. Her sekizli 0 ile 255 arasında bir değer alır, çünkü sekiz bitle 256 farklı sayı yazılır.

Noktalı ondalık yazım insanlar içindir. 192.168.0.1 adresinde ilk sekizli 192, en değerli sekiz biti taşır; sayı olarak değeri 192 çarpı 256 üzeri 3, yani 3.221.225.472’dir. İkinci sekizli 168 çarpı 256 üzeri 2 eder 11.010.048; üçüncü sekizli sıfır; dördüncüsü 1. Toplam 3.232.235.521. Bir yönlendirici, güvenlik duvarı ya da proxy sunucusu adresi hep bu 32 bitlik sayı olarak tutar; noktalı yazım yalnız ekranda ve yapılandırma dosyasında vardır. Alt ağ maskesi ve /24 gibi öneklerin de aynı 32 bit üzerinde çalıştığı, bit sayma hesabıyla birlikte CIDR rehberinde anlatılıyor.

Dört yazım biçimi: aynı adres, dört görünüm

Linux inet_aton kılavuz sayfası, IPv4 sayı ve nokta gösterimi dediği şeyi dört biçimde tanımlar. a.b.c.d biçiminde dört parçanın her biri bir bayttır ve soldan sağa yerleşir. a.b.c biçiminde a ve b ilk iki baytı verir, c 16 bitlik bir değer olarak sağdaki iki bayta yazılır. a.b biçiminde b 24 bitlik bir değerdir ve sağdaki üç baytı doldurur. Tek parçalı a biçiminde sayı 32 bit olarak olduğu gibi adrese yazılır. Kılavuz, üç ve iki parçalı biçimlerin artık kullanılmayan B ve A sınıfı ağ adresleri için uygun olduğunu söyler; sınıf kavramının neden bırakıldığı CIDR rehberinde var.

Bu dört biçimin her parçası üç tabanda yazılabilir: ondalık, başına 0 konarak sekizlik, başına 0x konarak onaltılık. RFC 6943 bunu bir örnekle gösterir: 10.0.258, 0xA000102 ve 012.0x102 yazımlarının üçü de aynı adrestir, 10.0.1.2. Aynı hesabı 192.168.0.1 için yaptığınızda tamsayı biçimi 3232235521, onaltılık biçimi 0xC0A80001 (sekizliler C0, A8, 00, 01), sekizlik biçimi 0300.0250.0.01 çıkar.

  • Noktalı ondalık, dört parça: 192.168.0.1. Panel, yapılandırma dosyası ve kılavuzların tamamı bunu kullanır.
  • Tamsayı: 3232235521. Veri tabanlarında ve bazı günlük dosyalarında adres bu biçimde saklanır; karşılaştırma ve aralık sorgusu sayıyla kolaydır.
  • Onaltılık: 0xC0A80001. Her sekizli iki onaltılık basamaktır; paket yakalama çıktıları ve bazı yönlendirici komutları bu biçimi gösterir.
  • Sekizlik: 0300.0250.0.01. Kimse elle yazmaz, ama başı sıfırlı bir sayı girildiğinde eski ayrıştırıcılar bunu sekizlik okur; tuzak aşağıda.

Başı sıfırlı sekizli tuzağı: 010 on mu, sekiz mi?

Bir elektronik tablodan ya da sabit genişlikli bir listeden gelen adres çoğu zaman 192.168.010.001 gibi görünür; sıfırlar hizalama içindir. inet_aton kılavuzuna göre başına 0 konan parça sekizlik sayıdır. 010 sekizlik tabanda 8’dir, 001 ise 1. Adres 192.168.10.1 diye okunmaz, 192.168.8.1 olur. Aynı mantıkla 0177.0.0.1 yazımı 127.0.0.1’e, 0300.0250.0.01 yazımı 192.168.0.1’e çıkar. Parça 08 ya da 09 ise sekizlik tabanda 8 ve 9 rakamı olmadığı için yazım geçersizdir ve işlev hata döner.

Katı ayrıştırıcılar bu tuzağı yazımı reddederek kapatır. RFC 6943’ün aktardığı POSIX tanımına göre inet_pton yalnız ddd.ddd.ddd.ddd biçimini, her parçada bir ile üç basamaklı ve 0–255 arasında ondalık bir sayıyı kabul eder; sekizlik, onaltılık ve dörtten az parçalı yazımları almaz. Python ipaddress belgesi de aynı yolu izler: noktalı ondalık yazımda başı sıfırlı parçalara, sekizlik gösterimle karışmasın diye, izin verilmez. Belgedeki sürüm notu hikâyeyi tamamlar: 3.8’de başı sıfırlı yazım hoş görülüyordu, 3.9.5’ten itibaren hata sayılıyor ve adres dizgileri artık glibc inet_pton kadar katı ayrıştırılıyor.

Aynı 192.168.010.001 dizgisini üç programa verdiğinizde biri 192.168.8.1’e bağlanır, biri hata verir, biri sıfırları atıp 192.168.10.1’e gider. Adresi hangi program okuyorsa onun hangi kuralı uyguladığını bilmeden sonucu tahmin edemezsiniz; en güvenli yol başı sıfırlı yazımı hiç üretmemektir.

Gevşek ve katı sözdizimi: inet_aton, inet_pton ve getaddrinfo

RFC 6943 bu iki dünyaya ad verir. POSIX’in inet_addr için tanımladığı, sekizlik, onaltılık ve dörtten az parçayı kabul eden biçim gevşek sözdizimi; inet_pton’un yalnız dört ondalık parça kabul eden biçimi katı sözdizimidir. Belgeye göre getaddrinfo, RFC 3493’ün 6.1 bölümü uyarınca inet_addr ile aynı gevşek biçimi destekler; bazı platformlar yalnız AI_NUMERICHOST bayrağı verildiğinde katı biçime geçer. İki biçim de standarttır; bu yüzden bir protokol belgesi yalnız standart IPv4 noktalı ondalık biçim dediğinde hangisini kastettiği belirsiz kalır.

Belirsizlik adresle alan adı arasına da sızar. RFC 6943, RFC 1123’ün 2.1 bölümünü aktarır: kullanıcı bir sunucu kimliği girdiğinde bu alan adı ya da noktalı ondalık adres olabilir ve sistem, DNS’e sormadan önce dizgiyi noktalı ondalık sayı olarak sınamalıdır; ama bu bir SHOULD, yani öneri düzeyindedir. Sonuç olarak 10.11.12 yazımı hem üç parçalı bir adres hem de bir alan adı olabilir; belgeye göre 10.11.12.13 bile öneri düzeyindeki bu kural yüzünden kuramsal olarak belirsizdir.

inet_aton kılavuzu bir de eski işlevin hata dönüşüne dikkat çeker. inet_addr geçersiz girdide INADDR_NONE, genelde -1 döner; ama -1 aynı zamanda geçerli bir adrestir, 255.255.255.255. Kılavuz bu yüzden inet_addr yerine inet_aton, inet_pton ya da getaddrinfo kullanılmasını söyler. Kendi aracınızı yazıyorsanız adres alanını inet_pton ile ya da Python’da ipaddress ile ayrıştırmak hem sekizlik tuzağını hem de bu hata belirsizliğini kapatır.

URL’de IP adresi: RFC 3986 katı, tarayıcı gevşek

RFC 3986 bir URL’nin sunucu kısmında IPv4 adresini dört dec-octet olarak tanımlar ve dec-octet kuralı sıfırla başlayan çok basamaklı sayıya izin vermez: tek basamak 0–9, iki basamakta ilk rakam 1–9, üç basamakta 100–199, 200–249 ve 250–255. Yani URL sözdizimine göre http://192.168.010.001/ geçerli bir adres değildir. Aynı belgenin 7.4 bölümü gerçek hayatı anlatır: URL işleyen birçok uygulama adresi kendi çevirmez, gethostbyname ve inet_aton gibi sistem işlevlerine verir; o işlevler üç parçalı, iki parçalı, tek sayılı, sekizlik ve onaltılık yazımları da kabul eder. Belge bu biçimlerin platform farkları yüzünden URL sözdiziminde yasak olduğunu, ama adrese göre erişim süzen uygulamalar için güvenlik sorunu olduğunu söyler ve çareyi verir: süzme yapılacaksa dizgi sayıya çevrilir, karşılaştırma sayı üzerinden yapılır, dizginin başına ya da sonuna bakılmaz.

Tarayıcıların uyguladığı WHATWG URL standardı gevşek tarafı belgeler. Standarttaki IPv4 ayrıştırıcı dizgiyi noktalardan böler, sondaki boş parçayı atar, dörtten fazla parça varsa reddeder, dörtten az parça varsa son parçanın kalan baytları doldurmasına izin verir: son parça 256 üzeri (5 eksi parça sayısı) değerinden küçük olmalıdır. Parçaları okuyan IPv4 sayı ayrıştırıcısı 0x ile başlayan parçayı onaltılık, 0 ile başlayan parçayı sekizlik okur; ikisinde de doğrulama hatası işaretler ama sayıyı yine döndürür. Yani tarayıcı adres çubuğuna 0177.0.0.1 ya da 2130706433 yazıldığında ikisi de 127.0.0.1’e gider. Standart yalnız 09 gibi sekizlik tabanda okunamayan parçayı sayı ayrıştırıcıda hata sayıp reddeder.

Adresi dizgi olarak süzen bir kural, aynı adresin başka bir yazımıyla atlanır. 127.0.0.1 dizgisini engelleyen ama 2130706433 ya da 0x7f.1 yazımını sayıya çevirmeden geçiren bir uygulama kendi iç adresine istek yollatabilir. Bu yüzden kendi sunucunuzda ya da aracınızda adres kontrolü yapıyorsanız kural RFC 3986’nın dediği gibi sayı üzerinden yazılır; proxy’nin arkasındaki uygulamalar için bu bir güvenlik ödevidir.

Proxy işinde nerede karşınıza çıkar: dört yer

Panelden teslim edilen adres her zaman noktalı ondalık ve başı sıfırsızdır; proxy formatları rehberindeki ip:port:kullanıcı:şifre dizilişinde ilk parça bu biçimdedir. Biçim sorunu adres sizin elinizden geçerken başlar.

  • İzin listesi: hedef sunucunun ya da API’nin IP izin listesine proxy adresini yazarken elektronik tablodan gelen 010 gibi sıfırlı parçalar ya reddedilir ya da başka bir adres olarak kaydedilir. İzin listesi rehberindeki kural burada da geçerlidir: adres tek satır, dört ondalık parça, boşluk ve sıfır dolgusu yok.
  • Kendi filtreniz: proxy’nin arkasındaki uygulamada bir adres aralığını dizgi karşılaştırmasıyla süzüyorsanız (10. ile başlıyor mu gibi), gevşek yazım o kuralı atlar. Adres önce 32 bitlik sayıya çevrilir, aralık sayı olarak sınanır.
  • Araç adres alanı: bazı araçlar adres alanını inet_aton ile, bazıları inet_pton ile okur. Aynı dizgi bir araçta bağlanıp ötekinde hata veriyorsa önce yazımdaki sıfırlara bakın; proxy bağlantı hataları rehberindeki port ve izin kontrollerinden önce gelir.
  • Günlük ve veri tabanı: adresi tamsayı olarak saklayan sistemlerde 3232235521 gibi bir değer gördüğünüzde bu aynı adresin sayı biçimidir; aşağıdaki dört adımla noktalı yazıma dönersiniz.

Elle çevirme: tamsayıdan noktalıya dört adım

Tamsayıyı noktalı yazıma çevirmek dört bölme işlemidir; 3232235521 ile deneyelim.

  • Sayıyı 16.777.216’ya (256 üzeri 3) bölün: 3232235521 bölü 16777216 = 192, kalan 11.010.049. İlk sekizli 192.
  • Kalanı 65.536’ya (256 üzeri 2) bölün: 11010049 bölü 65536 = 168, kalan 1. İkinci sekizli 168.
  • Kalanı 256’ya bölün: 1 bölü 256 = 0, kalan 1. Üçüncü sekizli 0.
  • Son kalan dördüncü sekizlidir: 1. Sonuç 192.168.0.1. Tersi için her sekizliyi sırasıyla 16.777.216, 65.536, 256 ve 1 ile çarpıp toplarsınız.
  • Onaltılığa geçmek için her sekizliyi iki basamaklı onaltılık yazın: 192 = C0, 168 = A8, 0 = 00, 1 = 01; yan yana 0xC0A80001. En büyük adres 255.255.255.255 = 0xFFFFFFFF = 4294967295.

Adres yazarken beş kural

Yukarıdaki belgelerden çıkan kurallar kısadır ve hepsi aynı amaca hizmet eder: adresin her programda aynı okunması.

  • Her zaman dört parça, her parça ondalık, başı sıfırsız. 192.168.0.1 yazın; 192.168.000.001 biçimini üretmeyin.
  • Sıfır dolgulu bir listeyi devralırsanız sıfırları atın ve sonucu bir katı ayrıştırıcıyla (inet_pton ya da Python ipaddress) sınayın; hata veren satır yanlış yazımdır.
  • Adres karşılaştırması ve aralık kontrolü sayı üzerinden yapılır, dizginin başına ya da sonuna bakılmaz. RFC 3986’nın 7.4 bölümü bunu güvenlik gerekçesiyle söyler.
  • Kendi aracınızda inet_addr kullanmayın; -1 dönüşü 255.255.255.255 ile karışır. inet_aton, inet_pton ya da getaddrinfo kullanın.
  • URL’ye adres yazarken yalnız noktalı ondalık biçim kullanın; tarayıcı sekizlik ve tamsayı yazımı okusa da RFC 3986 bunları URL sözdiziminde tanımaz ve başka uygulamalar reddeder.

Sık sorulanlar

IPv4 adresi kaç bayt? Dört bayt; RFC 791 adresi dört sekizli, 32 bit olarak tanımlar. Her bayt noktalı yazımda bir parçaya karşılık gelir.

IPv6 adresi kaç bit? 128 bit; yazımı onaltılık sekiz gruptur ve kuralları tamamen farklıdır. İki protokolün proxy kullanımındaki farkı IPv4 ve IPv6 proxy farkları rehberinde.

192.168.1.01 geçerli bir adres mi? Katı ayrıştırıcıda hayır; başı sıfırlı parça reddedilir. Gevşek ayrıştırıcıda 01 sekizlik tabanda 1’dir ve adres 192.168.1.1 okunur. 08 ya da 09 olsaydı sekizlik tabanda rakam olmadığı için gevşek ayrıştırıcı da hata verirdi.

Tarayıcıya 2130706433 yazınca neden 127.0.0.1 açılıyor? WHATWG URL standardının IPv4 ayrıştırıcısı tek parçalı yazımı 32 bitlik sayı olarak okur; 2130706433, 127 çarpı 256 üzeri 3 artı 1’dir. Bu davranış tarayıcı standardından gelir; RFC 3986’nın URL sözdizimi tek parçalı yazımı tanımaz.

Proxy adresi tamsayı biçiminde verilir mi? Hayır; paneldeki adres ve proxy formatı noktalı ondalıktır. Tamsayı biçimi yalnız kendi günlük ya da veri tabanınızda görülür ve dört adımla çevrilir.

Özel adres aralığını sayıyla nasıl sınarım? 10.0.0.0/8 için adres 167772160 ile 184549375 arasında mı diye bakılır; 192.168.0.0/16 için 3232235520 ile 3232301055 arası. Hangi aralıkların özel olduğu özel IP ve genel IP farkı rehberinde.

Sonuç

IPv4 adresi 32 bitlik tek bir sayıdır; noktalı ondalık yazım o sayının insan için bölünmüş halidir. Aynı adresin tamsayı, onaltılık ve sekizlik biçimleri gevşek ayrıştırıcılarda ve tarayıcıda çalışır, katı ayrıştırıcılarda ve URL sözdiziminde reddedilir. Proxy işinde kural tek: adresi dört ondalık parça, başı sıfırsız yazın; karşılaştırmayı sayı üzerinden yapın.

İlgili içerikler

İlgili IPv4 ürünler

Başlayın

İhtiyacınıza uygun proxy paketini seçin

Proxy ürünlerini ve paket özelliklerini karşılaştırın. Hangi ürünün uygun olduğundan emin değilseniz ekibimizle iletişime geçin.