Temel · 10 dk okuma
IP Adresinden Konum Bulma: Veri Tabanı, Kayıt ve Geofeed
14 Kasım 2026

IP adresinden konum bulma, adresin içine gömülü bir bilgiyi okumak değildir; IPv4 adresi 32 bitlik bir sayıdır ve içinde şehir, ülke ya da koordinat taşımaz. Bir site ya da uygulama adresinizin konumunu söylediğinde, o adresi bir veri tabanında aramış ve veri tabanının tahminini göstermiştir. Tahmin üç kaynaktan beslenir: adres bloğunun bölgesel kayıt kuruluşundaki kayıt ülkesi, bloğu işleten operatörün yayımladığı beyan ve veri tabanı sağlayıcısının kendi ölçüm ve çıkarımları. Üç kaynak aynı adres için farklı cevap verebilir; proxy adresinizin bir sitede Türkiye, başka bir sitede Almanya görünmesinin sebebi budur. Bu yazı konumun nasıl üretildiğini, doğruluk sınırlarını, operatörün konumu kendisinin bildirmesini sağlayan geofeed biçimini ve yanlış konumu düzeltme yolunu anlatır. Hangi ülkenin hangi iş için seçileceği bu yazının dışındadır; o karar sitedeki lokasyon seçimi rehberinde ele alınıyor.
Konum adresin içinde yazmaz: üç kaynak
Birinci kaynak kayıttır. Her IPv4 bloğu bir bölgesel kayıt kuruluşunun veri tabanında bir kayıt sahibine ve bir ülke koduna bağlıdır; Türkiye’ye kayıtlı blokların listesi ve bu kodun yalnız kayıt sahibinin ülkesini gösterdiği sitedeki Türkiye IP aralıkları rehberinde anlatıldı. Kayıt ülkesi şehir vermez ve bloğun fiziksel olarak nerede kullanıldığını söylemez; yine de hiçbir başka bilgi yokken bir veri tabanının elindeki tek güvenli başlangıçtır.
İkinci kaynak operatörün beyanıdır. Bloğu işleten ağ, hangi öneğin hangi ülke, bölge ve şehirde kullanıldığını kendisi yayımlayabilir. Bunun standart biçimi RFC 8805’te tanımlanan geofeed dosyasıdır ve RFC 9092 bu dosyanın kayıt kuruluşu veri tabanından nasıl bulunacağını belirler; iki belge aşağıda ayrı bir bölümde anlatılıyor. Beyan, kayıt ülkesinin aksine şehir düzeyine iner, ama veri tabanı sağlayıcısı beyanı almak ve ona güvenmek zorunda değildir.
Üçüncü kaynak sağlayıcının kendi çıkarımlarıdır. MaxMind bilgi bankası doğruluğun ülkeye, mesafeye, adres türüne (mobil ya da sabit hat, IPv4 ya da IPv6) ve operatörlerin uygulamalarına göre değiştiğini, bazı durumlarda farklı veri sağlayıcıları kullandığını ve rakiplerin verisiyle birebir eşleşme garantisi vermediğini yazar. Çıkarımın ayrıntılı yöntemi yayımlanmaz; bu yazı için bilinen tek şey, sonucun bir koordinat ve bir yarıçap olarak verildiğidir.
Veri tabanı ne döndürür: alan, yarıçap ve eksik alanlar
Ücretsiz GeoLite2 veri tabanlarının belgesi sonucu açık yazar: şehir düzeyindeki veri bir konum alanıdır; koordinatla birlikte birkaç kilometreden 1.000 kilometreye kadar değişen bir doğruluk yarıçapı verilir ve uygulamanın bu yarıçapı hesaba katarak kurulması gerekir. Yalnız ülke düzeyinde konumlanabilen bir adres için koordinat o ülkenin merkezine yakın bir nokta olur ve yarıçap çok büyük gelir; yarıçapı okumayan bir uygulama bütün bu adresleri ülkenin ortasındaki bir şehre yerleştirir. Haritada hep aynı iç Anadolu noktasına düşen adreslerin açıklaması çoğu zaman budur.
Her adres için her alan dolmaz. Aynı belgeye göre adreslerin tamamına yakınında en azından bir ülke bulunur, ama bazılarında bölge ya da şehir, çoğunda posta kodu yoktur. Bilgi bankası bunu bir ilke olarak açıklar: bir adres yüksek kesinlikle konumlanamıyorsa daha ayrıntılı alan hiç verilmez; bir eyalet genelinde dolaşan mobil ağ adresi için kıta, ülke ve eyalet yazılır, şehir ve posta kodu boş bırakılır. Boş alan bir hata değildir; veri tabanının o düzeyde iddia sahibi olmadığının işaretidir.
Bazı adresler veri tabanında hiç bulunmaz. Bilgi bankası bunun çoğunlukla gizlilik gerekçesiyle çıkarılma talebinden, bazen de adresin internette yönlendirilmiyor olmasından kaynaklandığını, veri gizliliği kuralları gereği hangi adresin hangi sebeple eksik olduğunu doğrulayamadıklarını yazar. Bir sorguya hiç satır dönmemesi ile ülkesi boş bir satır dönmesi farklı durumlardır ve uygulamada ayrı ele alınır.
Ücretli sürümlerde bir de güven katsayısı vardır: GeoIP Enterprise veri tabanı ve Insights servisi ülke, şehir, alt bölge ve posta kodu için yüzde cinsinden güven verir; belge şehir güveni 50’nin altına düşünce alt bölge değerine geri çekilmeyi örnek olarak gösterir. GeoLite2’de bu katsayı yoktur; yalnız yarıçap vardır.
Doğruluk sayıları ne diyor, ne demiyor?
MaxMind bilgi bankası kendi tahminlerini verir: ülke düzeyinde yüzde 99,8 doğruluk; Amerika Birleşik Devletleri içindeki adreslerde eyalet düzeyinde yaklaşık yüzde 80, şehir düzeyinde 50 kilometrelik yarıçap içinde yüzde 66. Bu sayılar sağlayıcının kendi ölçümüdür ve ABD içindir. Türkiye için aynı sitede ülke seçilerek bakılan bir karşılaştırma aracı var; araç 250, 100, 50, 25 ve 10 kilometrelik yarıçaplarda doğru konumlanan adres yüzdesini gösterir. Bu yazı için aracın Türkiye sayfası açıldı, ancak sayfadaki yüzdeler hangi yarıçapa ait olduğu kesin okunamadan geldi; bu yüzden Türkiye için rakam yazılmadı. Doğruluk sorusunun cevabı sayfada, seçtiğiniz yarıçapın satırındadır.
Sayıların kapsamadığı durumlar da aynı belgede yazılıdır. Aynı bilgi bankası konum verisinin hiçbir zaman bir haneyi, bir kişiyi ya da bir sokak adresini belirleyecek kadar kesin olmadığını yazar. Bir VPN ya da anonimleştirici proxy kullanıldığında konumlanan şey proxy sunucusudur, kullanıcı değildir; bir sitenin barındırıldığı sunucu için de aynı şey geçerlidir. Yani bir proxy adresinin Türkiye görünmesi, veri tabanının proxy’nin çıkış noktasını Türkiye sandığı anlamına gelir; arkasındaki kullanıcı hakkında bir iddia değildir.
Adres türü de doğruluğu değiştirir. Mobil ağ adresleri geniş bir alanda dolaşır; kurumsal VPN ve tüketici gizlilik ağlarının adreslerinde kullanıcı bölgenin herhangi bir yerinde olabilir. Sabit hat ve veri merkezi adresleri daha dar yarıçapla verilir. Bu, bir sitenin aynı iki ülke kuralını ev hattından gelen adres ile veri merkezinden gelen adrese neden farklı uyguladığını da açıklar: ikincisinde veri tabanı daha emindir.
Operatör konumu kendisi bildirir: RFC 8805 geofeed ve RFC 9092
RFC 8805, bir ağ operatörünün kendi öneklerini basitleştirilmiş konum bilgisiyle eşleyen bir dosya yayımlamasının biçimini kaydeder; belge bu dosyaya geofeed der ve bilerek yalnız kaba konuma izin verir. Dosya virgülle ayrılmış satırlardan oluşur ve her satır beş alandır: önek, iki harfli ülke kodu, bölge kodu, şehir ve posta kodu. Yalnız önek zorunludur; diğerleri boş bırakılabilir ama virgüller yerinde durmalıdır. Ülke kodu ISO 3166-1 alpha-2, bölge kodu ISO 3166-2 biçimindedir; belge posta kodu alanını ayrıntı düzeyi nedeniyle kullanımdan kaldırılmış sayar.
Biçimin iki ayrıntısı veri tabanı tarafında işe yarar. Birincisi, bütün konum alanları boş bırakılmış bir satır, o önek için mevcut konum bilgisinin güvenle atılabileceği anlamına gelir; ayrılmış, henüz dağıtılmamış ya da taşınmakta olan bloklar böyle yazılır ve belge eskiden aynı amaçla kullanılan ZZ kodunun tercih edilmediğini söyler. İkincisi, iç içe önekler serbesttir ve tüketici en uzun eşleşen öneğin satırını esas almalıdır; aynı önek iki kez yazılırsa bu bir hatadır.
RFC 9092 dosyanın nasıl bulunacağını belirler. Bölgesel kayıt kuruluşlarının inetnum kayıtlarına Geofeed sözcüğüyle başlayan ve bir HTTPS adresi içeren bir remarks satırı ya da doğrudan geofeed adlı bir alan eklenir; dosya o adresten çekilir. Belge isteğe bağlı olarak dosyanın RPKI ile imzalanmasını da tanımlar, böylece tüketici dosyanın gerçekten o bloğun sahibinden geldiğini doğrulayabilir. RFC 8805 en az bir tüketicinin, Google’ın, bu dosyaları konum veri hattına kattığını ve çok sayıda operatörün öneklerinin nerede konumlanması gerektiğini bildirmek için biçimi kullandığını yazar.
Proxy kullanıcısı için anlamı şudur: bir adres bloğunun konumunu en yetkili biçimde bildirebilecek taraf bloğu işleten operatördür ve bunun bir standardı vardır. Satıcınızın adreslerinin bir sitede yanlış ülkede görünmesi, çoğu zaman o veri tabanının geofeed almaması ya da operatörün geofeed yayımlamaması demektir. Kayıt sahibini ve inetnum kaydını bulma yolu sitedeki WHOIS ve RDAP rehberinde anlatılıyor; kayıtta Geofeed satırı varsa dosyayı tarayıcıda açıp kendi adresinizin öneğini arayabilirsiniz.
Proxy adresinin konumu yanlış görünüyorsa: kim düzeltir?
İlk adım hangi veri tabanının yanıldığını bulmaktır, çünkü siteler aynı sağlayıcıyı kullanmaz. Adresi birkaç ayrı konum sorgulama sayfasında aratın ve her sayfanın hangi sağlayıcıyı kullandığına bakın; çoğu sayfa altta sağlayıcı adını yazar. Üç sayfa Türkiye, biri Almanya diyorsa sorun o bir sağlayıcıdadır ve düzeltme oraya gider. Hepsi Almanya diyorsa adres büyük ihtimalle gerçekten Almanya’dan çıkıyordur ya da kayıt ülkesi Almanya’dır; bu durumda satıcıyla konuşmak gerekir, düzeltme talebi işe yaramaz.
MaxMind için düzeltme formu vardır: form bir IP adresi ya da ağ (örneğin tek adres ya da /24 önek) ve zorunlu bir ülke alanı ister; hesap olmadan gönderilen düzeltme, e-posta adresi doğrulanana kadar incelenmez. Formun kimin tarafından doldurulabileceği belgede sınırlanmamıştır; adresin sahibi olmayan bir kullanıcı da gönderebilir. Düzeltmenin kaç günde veri tabanına yansıdığı ve ücretsiz sürüme ne zaman geçtiği formda yazmaz; bu yazı için bir düzeltme gönderilip süre ölçülmedi.
Kalıcı çözüm operatör tarafındadır. Adresi size satan firma bloğun sahibi ya da işleticisiyse, geofeed yayımlaması ve inetnum kaydına Geofeed satırını eklemesi, bütün tüketici veri tabanlarına aynı anda tek bir doğru kaynak sunar. Satın almadan önce sorulacak soru bu yüzden şöyledir: adresleriniz hangi ülkeye kayıtlı, geofeed yayımlıyor musunuz ve hangi veri tabanlarında hangi ülkede görünüyor? Cevap üç kaynak için üç ayrı olabilir ve üçünün de ne olduğunu bilmek, bir sitenin kuralına neden takıldığınızı anlamanın tek yoludur.
Kendi uygulamanızda konum verisi kullanırken
Konum veri tabanını kendi sunucunuzda kullanacaksanız belgelerdeki şu kurallar hataların çoğunu önler.
- Yarıçapı okuyun: koordinatı tek başına kullanmak, ülke merkezine düşürülmüş adresleri gerçek bir şehre yerleştirir.
- Boş alanı boş sayın: şehir ya da posta kodu gelmediyse üst düzeyi (bölge, ülke) kullanın; belge güven katsayısı düşükken bir üst düzeye çekilmeyi önerir.
- Hiç satır dönmeyen adresi ayrı ele alın: gizlilik gerekçesiyle çıkarılmış ya da yönlendirilmeyen adres olabilir, bir ülkeye zorla atamayın.
- Veri tabanını güncel tutun: belgeye göre güncellemeleri indirmek lisans sözleşmesinin bir şartıdır; eski dosya yeni tahsisleri ve taşınan blokları bilmez.
- Konumlandırdığınız şey ağdır: VPN ve proxy adreslerinde konumlanan şey çıkış sunucusudur; mobil adreslerde eyalet genişliğinde bir alandır.
- Ülke kuralı yazıyorsanız kayıt ülkesi listesiyle veri tabanı ülkesini karıştırmayın; ikisi farklı sorulara cevaptır ve ikisinin birlikte nasıl kullanılacağı Türkiye IP aralıkları rehberinde anlatıldı.
Katalogla ilişkisi: ülke etiketi hangi kaynağa dayanır?
Katalogdaki static residential IPv4 paketlerinde Türkiye bir lokasyon seçeneğidir. Ürün sayfasındaki ülke etiketinin kayıt ülkesine mi, operatör beyanına mı, yoksa belirli bir veri tabanının sonucuna mı dayandığı katalogda yazmaz; bu yazı için de ürün adresleri üç kaynakta sorgulanmadı. Teslimden sonra yapılacak iş yukarıdaki sırayla aynıdır: adresi birkaç sağlayıcıda sorgulayın, kayıt ülkesine bakın ve bir uyumsuzluk varsa hangi kaynakta olduğunu belirleyip destekten o kaynağı sorun. Hedef sitenizin hangi sağlayıcıyı kullandığını biliyorsanız yalnız onu kontrol etmek yeter.
Sık sorulanlar
IP adresinden tam adres bulunur mu? Hayır. MaxMind bilgi bankası konum verisinin bir haneyi, kişiyi ya da sokak adresini belirleyecek kadar kesin olmadığını açıkça yazar; en iyi durumda bir şehir ve kilometre cinsinden bir yarıçap verilir.
İki site aynı adres için neden farklı şehir gösteriyor? Farklı veri tabanları kullanıyorlardır; sağlayıcılar farklı kaynaklardan beslenir ve rakiplerle birebir eşleşme garantisi vermez. Hangi sitenin hangi sağlayıcıyı kullandığına bakmadan hangisinin haklı olduğu söylenemez.
Kayıt ülkesi Türkiye ama veri tabanı Hollanda diyor; hangisi doğru? İkisi farklı soruya cevap verir. Kayıt ülkesi bloğun sahibinin ülkesidir; veri tabanı adresin nerede kullanıldığını tahmin eder. Operatör geofeed yayımlıyorsa üçüncü ve en yetkili cevap odur.
Geofeed dosyasını ben yayımlayabilir miyim? Dosya bloğun kayıt sahibi ya da işleticisi tarafından yayımlanır ve RFC 9092’ye göre inetnum kaydından bağlanır; tek bir adres kiralayan kullanıcı bunu yapamaz, satıcıdan isteyebilir.
Ücretsiz veri tabanı ücretli olandan daha mı yanlış? GeoLite2 belgesi ücretsiz sürümün de alan ve yarıçap döndürdüğünü yazar; güven katsayıları yalnız Enterprise ve Insights ürünlerinde vardır. Doğruluk yüzdelerinin ücretsiz ve ücretli sürüm için ayrı ayrı verilip verilmediği bu yazı için bakılan sayfalarda yoktu.
Sonuç
IPv4 adresinin konumu adresin içinde yazmaz; kayıt ülkesi, operatörün geofeed beyanı ve veri tabanının çıkarımı üç ayrı cevaptır ve veri tabanı sonucu her zaman bir yarıçapla gelir. Yanlış görünen bir konum önce hangi sağlayıcıda yanlış olduğuna göre ayrılır; düzeltme formu tek sağlayıcıyı, operatörün yayımladığı geofeed ise hepsini düzeltir. Satın almadan önce adreslerin kayıt ülkesini ve veri tabanlarındaki görünümünü ayrı ayrı sormak, hedef sitenin kuralına neden takıldığınızı anlamanın en kısa yoludur.
